नेपाल र साउदी अरबबीच आज रियादमा ऐतिहासिक द्विपक्षीय श्रम सम्झौता सम्पन्न भएको छ। झण्डै एक दशकदेखिको प्रयासपछि दुई देशबीच पहिलो पटक औपचारिक रूपमा यो सम्झौता भएको हो।
श्रमिक भर्ना प्रक्रियालाई थप पारदर्शी र न्यायोचित बनाइनेछ, जसले मानव बेचबिखन र ठगी नियन्त्रण गर्न मद्दत पुर्याउनेछ।
अदक्ष नेपाली श्रमिकका लागि न्यूनतम मासिक तलब १,००० रियाल र खाना बापत थप ३०० रियाल सुनिश्चित गरिएको छ।नेपालमा गरिएको करार सम्झौतालाई नै साउदीमा मान्यता दिइनेछ, जसले गर्दा श्रमिकहरू “डबल कन्ट्राक्ट” को मारमा पर्ने छैनन्।
साउदी श्रम कानुन अनुसार नेपाली श्रमिकहरूले सहज रूपमा कानुनी सेवा र न्याय पाउने सुनिश्चित गरिएको छ।कार्यस्थलमा हुने दुर्घटना, स्वास्थ्य उपचार र बिदाका सुविधाहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठन (ILO) को मापदण्ड अनुसार व्यवस्थित गरिनेछ।
नेपालले सन् २०१० अघिदेखि नै साउदी सरकारसँग श्रम सम्झौताका लागि प्रस्ताव राख्दै आएको थियो। हाल साउदी अरबमा करिब ४ लाख नेपाली श्रमिकहरू कार्यरत छन्। यो सम्झौता हुनु अघिसम्म औपचारिक ढाँचा नहुँदा नेपाली श्रमिकहरूले कार्यस्थलको सुरक्षा, समयमा तलब नपाउने र “एक्जिट पर्मिट” जस्ता गम्भीर समस्याहरू झेल्दै आएका थिए।
घरेलु श्रमिकको हकमा के छ?
हाललाई यो सम्झौता साधारण श्रमिक (General Workers) का लागि मात्र लागू हुनेछ। घरेलु श्रमिक (Domestic Workers) को हकमा थप सुरक्षा र ग्यारेन्टी आवश्यक देखिएकाले त्यसका लागि छुट्टै गृहकार्य गरेर पछि सम्झौता गरिने मन्त्रालयले जनाएको छ।
सम्झौता कार्यान्वयनको अनुगमन गर्न दुवै देशका अधिकारीहरू सम्मिलित एक संयुक्त प्राविधिक समिति (Joint Technical Committee) गठन गरिनेछ, जसले देखिएका समस्या समाधान गर्न नियमित बैठक बस्नेछ।
