राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) की सांसद समीक्षा बास्कोटा र नेपाली कांग्रेसका नेता भीष्मराज आङदेम्बेबीच हालै संसद्मा भएको वाकयुद्धले नेपाली राजनीतिको एउटा गम्भीर अन्तर्विरोधलाई सतहमा ल्याइदिएको छ।
संसद् बैठकमा कांग्रेस नेता आङदेम्बेले सरकारको आलोचना गर्दै गर्दा रास्वपा नेतृ बास्कोटाले नियमापत्ति जनाउँदै विगत ३५ वर्षदेखि कांग्रेस, एमाले र माओवादी जस्ता परम्परागत दलहरूले देश लुटेको, कुशासन र बेथिति फैलाएको भन्दै उनीहरूलाई प्रश्न गर्ने कुनै नैतिक अधिकार नभएको दाबी गरिन्। व्यवस्थाप्रति आक्रोशित जनताका लागि उनको यो आक्रामक र पपुलिस्ट (लोकप्रियतावादी) अभिव्यक्ति सुन्दा निकै आकर्षक सुनिए पनि, जब यसलाई इतिहासको कसीमा राखेर हेरिन्छ, तब यसले स्वयं बास्कोटाको आफ्नै राजनीतिक धरातल र विरासतमाथि ठूलो नैतिक प्रश्नचिह्न खडा गरिदिन्छ।
इतिहासको पाना पल्टाएर हेर्ने हो भने यो बहसको ऐना आफैंतिर फर्किएको देखिन्छ। समीक्षा बास्कोटाले जुन विरासत र कालखण्डलाई देश लुटाहाको संज्ञा दिइन्, संयोगवश उनी आफैं त्यही व्यवस्थाका मुख्य खेलाडी एवं नेपाली कांग्रेसका पुराना नेता दीपक प्रकाश बास्कोटाकी छोरी हुन्। राजनीतिक कालक्रमलाई नियाल्दा, जब दीपक प्रकाश बास्कोटा शेरबहादुर देउवाको कुख्यात ‘जम्बो मन्त्रिपरिषद्’ मा राज्यमन्त्री बनिसकेका थिए र पाँचथरबाट कांग्रेसको टिकटमा चुनाव जित्दै पार्टीको केन्द्रीय समितिमा रजगज गरिरहेका थिए, त्यतिबेला भीष्मराज आङदेम्बेले स्थानीय तहको एउटा वडा अध्यक्षको टिकट समेत पाएका थिएनन्। अर्थात्, जुन समयलाई देशमा बेथिति र कुशासनको प्रस्थानविन्दु मानिन्छ, त्यतिबेला सत्ता र शक्तिको केन्द्रमा आङदेम्बे होइन, समीक्षाकै बुबा अग्रपंक्तिमा थिए। यस अर्थमा, ३५ वर्षको विकृतिको भारी आङदेम्बेको थाप्लोमा मात्र थुपारेर आफू पानीमाथिको ओभानो बन्न खोज्नु बास्कोटाको राजनीतिक अपरिपक्वता र दोहोरो मापदण्ड मात्र हो।
यो घटनाले नेपालको कथित ‘वैकल्पिक राजनीति’ भित्र लुकेको एउटा ठूलो विरोधाभासलाई उजागर गरेको छ। नयाँ पुस्ताका धेरै नेताहरू परम्परागत दलहरूलाई गाली गरेर जनताको सेन्टिमेन्ट (भावना) जित्न त खोज्छन्, तर उनीहरू आफैं त्यही पुराना दल र नेताहरूले स्थापित गरिदिएको सामाजिक, आर्थिक र राजनीतिक पुँजीको जगमा उभिएका छन्। समीक्षा बास्कोटाले आङदेम्बेमाथि औंला ठड्याउनु अघि आफ्नै पारिवारिक पृष्ठभूमि र बुबाले चलाएको सत्ता-विरासतलाई फर्केर हेर्नु आवश्यक थियो। पुरानो पुस्तालाई सत्तोसराप गरेर मात्रै राजनीति सफा हुँदैन; वास्तविक वैकल्पिक राजनीति त तब मात्र सम्भव हुन्छ जब नेताहरू आफ्नै परिवार र पृष्ठभूमिले गरेका गल्तीहरूको नैतिक जिम्मेवारी लिँदै संकीर्ण स्वार्थभन्दा माथि उठ्न सक्छन्। आफ्नै घरको इतिहास ऐनामा धमिलो देखिँदा, संसद्को रोस्टममा उभिएर अरूलाई सदाचारको पाठ पढाउनु केवल एउटा राजनीतिक ढोंग मात्र ठहरिन्छ।
